hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoàn trích theo lương tại công ty cổ phần dệt may xuất khẩu trường thắng

Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: Lê Thị Hồng Hà để ngƣời lao động ăn vào giữa ca làm việc. Thu nhập:Là toàn bộ những khoản tiền mà ngƣời lao động lĩnh đƣợc(tiền lƣơng thƣởng,ăn ca,thù lao,tiền công…). 1.1.1.2.Vai rò của tiền lương Tiền lƣơng có vai trò rất to lớn, nó làm thỏa mãn nhu cầu lao động của ngƣời lao động. Vì tiền lƣơng là nguồn thu nhập chủ yếu của ngƣời lao động , ngƣời lao động đi làm cốt để cho doanh nghiệp trả thù lao cho họ bằng tiền lƣơng để đảm bảo cuộc sống tối thiểu của họ. Đồng thời đó cũng là khoản chi phí doanh nghiệp bỏ ra trả cho ngƣời lao động vì họ đã làm ra sản phẩm cho doanh nghiệp. Tiền lƣơng có vai trò nhƣ một nhịp cầu nối giữa ngƣời sử dụng lao động với ngƣời lao động. Nếu tiền lƣơng trả cho ngƣời lao động không hợp lý sẽ làm cho ngƣời lao động không đảm bảo ngày công và kỷ luật lao động cũng nhƣ chất lƣợng lao động. Lúc đó doanh nghiệp sẽ không đạt đƣợc mức tiết kiệm chi phí lao động cũng nhƣ lợi nhuận cần có đƣợc để doanh nghiệp tồn tại, lúc này cảc hai bên không có lợi. Vì vậy việc trả lƣơng cho ngƣời lao động cần phải tính toán một cách hợp lý để các hai bên cùng có lợi, đồng thời kích thích ngƣời lao động tự giác hăng say lao động. 1.1.1.3.Ý nghĩa của kế toán lao động tiền lương Hạch toán lao động tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng đƣợc tổ chức tốt: -Đảm bảo quản lý tốt quỹ lƣơng,quỹ bảo hiểm xã hội,đảm bảo cho việc trả lƣơng và bảo hiểm xã hội đúng nguyên tắc,đúng chế độ. -Khuyến khích ngƣời lao động nâng cao năng suất lao động. -Tạo điều kiện tính và phân bổ chi phí tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng vào giá thành sản phẩm đƣợc chính xác. 1.1.1.4. Nhiệm vụ cuả kế toán lao động tiền lương và các khoản trích theo lương. -Ghi chép,phản ánh kịp thời,chính xác về số lƣợng lao động,thời gian lao động,kết quả lao động của từng ngƣời,từng bộ phận. -Tính và phân bổ chính xác tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng cho các đối tƣợng tính giá thành. -Thực hiện đầy đủ việc hạch toán ban đầu về lao động,tiền lƣơng đúng quy định. -Lập báo cáo về lao động tiền lƣơng kịp thời,chính xác. Sinh viên: Nguyễn Thị Thảo – MSSV: 11021373 Trang 4 Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: Lê Thị Hồng Hà 1.1.2. Các hình thức trả lƣơng trong doanh nghiệp (chế độ tiền lƣơng) 1.1.2.1. Hình thức trả lương theo thời gian Đây là hình thức tiền lƣơng mà thu nhập của một ngƣời phụ thuộc vào hai yếu tố: số thời gian lao động thực tế trong tháng và trình độ thành thạo nghề nghiệp của ngƣời lao động. Chế độ trả lƣơng theo thời gian có ƣu điểm là đơn giản, dễ tính toán, nhƣng nhƣợc điểm là chỉ mới xem xét đến mặt số lƣợng, chƣa quan tâm đến chất lƣợng, nên vai trò kích thích sản xuất của tiền lƣơng hạn chế. Tuy nhiên, trong thực tế vẫn áp dụng hình thức trả lƣơng này để trả cho đối tƣợng công nhân chƣa xây dựng đƣợc định mức lao động cho công việc của họ, hoặc cho công việc xét thấy trả lƣơng theo sản phẩm không có hiệu quả, ví dụ: sửa chữa, kiểm tra chất lƣợng sản phẩm hoặc sản xuất những sản phẩm yêu cầu độ chính xác cao. Để khắc phục nhƣợc điểm của phƣơng pháp trả lƣơng theo thời gian, ngƣời ta áp dụng trả lƣơng theo thời gian có thƣởng. Trong những năm vừa qua, hình thức trả lƣơng theo thời gian có xu hƣớng thu hẹp dần. Nhƣng xét về lâu dài, khi trình độ khoa học phát triển cao, trình độ cơ giới hoá, tự động hoá cao thì hình thức lƣơng theo thời gian lại đƣợc mở rộng ở đại bộ phận các khâu sản xuất, vì lúc đó các công việc chủ yếu là do máy móc thực hiện. Tiền lƣơng thời gian đƣợc chia thành: +Tiền lƣơng tháng: Là tiền lƣơng trả cố định hàng tháng trên cơ sở hợp đồng lao động: Tiền lƣơng phải trả trong tháng = tiền lƣơng ngày X Số ngày làm việc thực tế trong tháng +Tiền lƣơng tuần = (Tiền lƣơng tháng X 12)/52 tuần +Tiền lƣơng ngày : Là tiền lƣơng trả cho 1 ngày làm việc Tiền lƣơng ngày = Tiền lƣơng tháng Số ngày làm việc trong tháng theo chế độ +Tiền lƣơng giờ: Là tiền trả cho 1 giờ làm việc đƣợc xác định Tiền lƣơng giờ = Tiền lƣơng ngày / Số giờ tiêu chuẩn quy định Sinh viên: Nguyễn Thị Thảo – MSSV: 11021373 Trang 5 Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: Lê Thị Hồng Hà 1.1.2.2. Hình thức trả lương theo sản phẩm Lƣơng trả theo sản phẩm là chế độ tiền lƣơng mà thu nhập của mỗi ngƣời tuỳ thuộc vào hai yếu tố: Số lƣợng sản phẩm làm ra trong tháng và đơn giá tiền công cho một sản phẩm. Số lƣợng sản phẩm làm ra do thống kê ghi chép. Đơn giá tiền công phụ thuộc vào hai yếu tố: Cấp bậc công việc và định mức thời gian hoàn thành công việc đó. Có thể nói rằng hiệu quả của hình thức trả lƣơng theo sản phẩm cao hay thấp phụ thuộc rất nhiều vào công tác định mức lao động có chính xác hay không. Định mức vừa là cơ sở để trả lƣơng sản phẩm, vừa là công cụ để quản lý. Trong giai đoạn hiện nay thì hình thức tiền lƣơng sản phẩm đang là hình thức tiền lƣơng chủ yếu đƣọc áp dụng rộng rãi trong các doanh nghiệp. Để đảm bảo hình thức tiền lƣơng này có hiệu quả cần 4 điều kiện sau: - Có hệ thống định mức chính xác. - Phải thƣờng xuyên củng cố, hoàn thiện công tác tổ chức sản xuất để đảm bảo dây chuyền sản xuất luôn luôn cân đối. - Phải tổ chức tốt công tác phục vụ cho sản xuất nhƣ: việc cung cấp nguyên liệu, bán thành phẩm, tổ chức sửa chữa thiết bị kịp thời khi hƣ hỏng và tổ chức nghiệm thu sản phẩm kịp thời. - Hoàn thiện công tác thống kê kế toán, đặc biệt là công tác thống kê theo dõi tình hình thực hiện mức để làm cơ sở cho việc điều chỉnh mức. Trong thực tế chúng ta thƣờng áp dụng 4 hình thức trả lƣơng theo sản phẩm sau: * Trả lương theo sản phẩm trực tiếp cá nhân Hình thức này đƣợc áp dụng rộng rãi đối với ngƣời trực tiếp sản xuất, trong điều kiện quá trình lao động của họ mang tính chất độc lập tƣơng đối, có thể định mức và kiểm tra nghiệm thu sản phẩm một cách cụ thể và riêng biệt. Đơn giá xác định nhƣ sau: ĐG = L/Q hoặc ĐG = L x T Trong đó: ĐG : Đơn giá sản phẩm. L : Lƣơng theo cấp bậc Q : Mức sản lƣợng T : Mức thời gian * Trả lương tính theo sản phẩm tập thể Sinh viên: Nguyễn Thị Thảo – MSSV: 11021373 Trang 6 Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: Lê Thị Hồng Hà Là một hình thức tiền lƣơng áp dụng cho những công việc nặng nhọc có định mức thời gian dài, cá nhân từng ngƣời không thể làm đƣợc hoặc làm đƣợc nhƣng không đảm bảo tiến độ, đòi hỏi phải áp dụng lƣơng sản phẩm tập thể. Khi áp dụng hình thức này cần phải đặc biệt chú ý tới cách chia lƣơng sao cho đảm bảo công bằng hợp lý, phải chú ý tới tình hình thực tế của từng công nhân về sức khoẻ, về sự cố gắng trong lao động. * Trả lƣơng theo sản phẩm gián tiếp Thƣờng áp dụng để trả cho cán bộ quản lý và công nhân phục vụ. khi áp dụng hình thức này có hai tác dụng lớn: Thắt chặt mối quan hệ giữa cán bộ quản lý, công nhân phục vụ với công nhân trực tiếp sản xuất và tạo điều kiện cho cán bộ quản lý phải quan tâm tới việc thúc đẩy sản xuất phát triển. Để áp dụng nó, cần tiến hành qua hai bƣớc: Bƣớc 1: Xác định đơn giá gián tiếp (ĐGGT) Sản lƣợng định mức bình quân của công nhân trực tiếp trong tháng ĐGGT = Lƣơng cấp bậc tháng của gián tiếp Bƣớc 2: Tính lƣơng sản phẩm gián tiếp (L) Sản phẩm thực tế của Đơn giá L = công nhân sản xuất x gián tiếp * Lƣơng theo sản phẩm luỹ tiến Là một hình thức tiền lƣơng sản phẩm nhƣng dùng nhiều đơn giá khác nhau để trả cho công nhân tăng sản lƣợng ở mức độ khác nhau, theo nguyên tắc: Những sản phẩm trong định mức thì trả theo đơn giá chung thống nhất, còn những sản phẩm vƣợt định mức thì trả theo đơn giá luỹ tiến (Đơn giá này lớn hơn đơn giá chung). Chế độ lƣơng này có tác dụng kích thích sản xuất mạnh mẽ, nhƣng nó vi phạm nguyên tắc: Sẽ làm cho tốc độ tăng tiền lƣơng tăng nhanh hơn tốc độ tăng năng suấtlao động. Nên phạm vi áp dụng chỉ với những khâu trọng yếu của dây chuyền, hoặcvào thời điểm nhu cầu của thị trƣờng cần số lƣợng lớn loại sản phẩm đó, hoặc vàothời điểm có nguy cơ không hoàn thành hợp đồng kinh tế, bị phạt những khoản tiền lớn. Sau khi đã khắc phục đƣợc các hiện tƣợng trên phải trở lại ngay hình thức lƣơng sản phẩm thông thƣờng. Song song với lƣơng sản phẩm lũy tiến ta có lƣơng sản phẩm lũy lùi. Áp dụng với trƣờng hợp nguy cơ thị trƣờng bị thu hẹp, không có khả năng tiêu thụ Sinh viên: Nguyễn Thị Thảo – MSSV: 11021373 Trang 7 Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: Lê Thị Hồng Hà sản phẩm sản xuất ra. Áp dụng lƣơng sản phẩm lũy lùi là để hạn chế sản xuất và kìm hãm nó. 1.1.2.3. Lương khoán Tiền lƣơng khoán là hình thức trả lƣơng cho ngƣời lao động theo khối lƣợng và chất lƣợng công việc mà họ hoàn thành. Để áp dụng lƣơng khoán cần chú ý hai vấn đề sau: tăng cƣờng công tác kiểm tra để đảm bảo đúng tiến độ và chất lƣợng, và thực hiện thật nghiêm chỉnh chế độ khuyến khích lợi ích vật chất. Mức thƣởng, phạt cao hay thấp là tuỳ thuộc vào phần giá trị làm lợi và phần giá trị bị thiệt hại hƣ hỏng. 1.1.2.4. Trả lương theo thời gian có thưởng Chế độ trả lƣơng theo thời gian đơn giản là chế độ tiền lƣơng mà tiền lƣơng nhận đƣợc của công nhân do mức lƣơng cấp bậc cao hay thấp và thời gjan làm việc thực tế nhiều hay ít quyết định. Chế độ trả lƣơng này chỉ áp dụng ở những nơi khó xác định đựơc định mức lao động, khó đánh giá công việc chính xác. Tiền lƣơng đƣợc tính nhƣ sau: Mức lƣơng bình quân/ngày Lƣơng thời gian nghỉ việc hƣởng 100% lƣơng Lƣơng nghỉ hƣởng BHXH = Mức lƣơng cơ bản x Bậc lƣơng 26 Mức lƣơng cơ bản x Bậc lƣơng = x 26 Mức lƣơng cơ bản x Bậc lƣơng = 26 Số ngày nghỉ việc Số ngày x nghỉ việc Số % x BHXH đƣợc hƣởng *Chế độ trả lương theo thời gian có thưởng Chế độ trả lƣơng này là sự kết hợp giữa chế đọ trả lƣơng theo thời gian đơn giản với tiền thƣởng khi đạt đƣợc chỉ tiêu số lƣợng hoặc chất lƣợng quy định. Chế độ trả lƣơng này áp dụng chủ yếu với những công nhân phụ làm công việc phục vụ nhƣ công nhân sữa chữa, điều chỉnh thiết bị …Ngoài ra còn áp dụng đối với những công nhân ở những khâu có trình độ cơ khí hóa cao, tự động hóa hoặc những công nhân tuyệt đói phải đảm bảo chất lƣợng. Công thức tính sau: Sinh viên: Nguyễn Thị Thảo – MSSV: 11021373 Trang 8 Chuyên đề tốt nghiệp Tiền lƣơng phải trả cho ngƣời lao động GVHD: Lê Thị Hồng Hà = Tiền lƣơng trả theo thời gian + Tiền thƣởng - Chế độ trả lƣơng này có nhiều ƣu điểm hơn chế độ trả lƣơng theo thời gian đơn giản.Trong chế độ này không phản ánh trình độ thành thạo và thời gian làm việc thực tế gắn chặt với thành tích công tác của từng ngƣời thông qua chỉ tiêu xét thƣởng đã đạt đƣợc. Vì vậy nó khuyến khích ngƣời lao động quan tâm đến trách nhiêm và công tác của mình.  Nguyên tắc trả lƣơng -Lƣơng chỉ trả khi công việc đã làm xong. -Lƣơng phải trả kịp thời để bồi dƣỡng sức lao động cho công nhân viên. -Khi trả lƣơng phải khấu trừ các khoản công nhân viên còn nợ doanh nghiệp:tiền tạm ứng chƣa chi,tiền điện nƣớc… -Tuyệt đối không ứng trƣớc lƣơng để trả dần. 1.1.3. Một số chế độ khác khi tính lƣơng 1.1.3.1. Chế độ thưởng Tiền thƣởng thực chất là khoản tiền bổ sung cho tiền lƣơng nhằn quán triệt hơn nguyên tắc phân phí lao động và nâng cao hiệu quả trong sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp. Tiền thƣởng là một trong những biện pháp khuyến khích vật chất đối với ngƣời lao động trong quá trình làm việc. Qua đó nâng cao năng suất lao động, nâng cao chất lƣợng sản phẩm, rút ngắn thời gian làm việc. - Đối tƣợng xét thƣởng: Lao động có thời gian làm việc tại doanh nghiệp từ 1 năm trở lên, có đóng góp vào kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Mức thƣởng: Mức thƣởng một năm không thấp hơn một tháng lƣơng theo nguyên tắc sau: + Căn cứ vào kết quả đóng góp của ngƣời lao động đối với doanh nghiệp thể hiện qua năng suất lao động, chất lƣợng công việc. + Căn cứ vào thời gian làm việc tại doanh nghiệp. Sinh viên: Nguyễn Thị Thảo – MSSV: 11021373 Trang 9